حق سر قفلی و سر قفلی واقعی چیست؟ - ویلای من ، فروش ویلا زیباکنار ، خرید ویلا زیباکنار ، خرید ویلا در شمال

حق سر قفلی و سر قفلی واقعی چیست؟

حق سرقفلی چیست؟

سرقفلی حقی است که ابتدا در عرف پدید آمد و سپس وارد قانون شد. دکتر کاتوزیان سرقفلی را امتیازی تعریف کرده اند که طبق آن مستاجر متصرف، به دلیل حقی که در نتیجه فعالیت خود در جلب مشتری پیدا کرده است در اجاره کردن محل کسب خویش بر دیگران مقدم شناخته می شود.اما باید ذکر کرد که این تعریف دکتر کاتوزیان بیشتر منطبق بر حق کسب و پیشه است نه سرقفلی زیرا حق کسب و پیشه به دلیل شهرت ایجاد می شود نه سرقفلی

سرقفلی طبق تعریف لغوی؛ دو معنا دارد:

  1. مبلغی است که مستاجر محل کسب از مالک آن محل می گیرد. بابت سابقه کار خود در آن محل در رابطه با جلب ارباب رجوع این جزء دارایی نامرئی است و درآمد نیست و مالیات به آن تعلق نمی گیرد.
  2. وجهی است که مالک محل کسب تازه ساز در اولین عقد اجاره علاوه بر اجاره بها از مستاجر می گیرد. این پول درآمد است و مشمول مالیات بر درآمد است. مالی است مرکب دارای عناصر ذیل:
  • مجموعه ای از امور مادی و معنوی خارج از غیرمنقول ولی قائم به غیرمنقول که محل کسب و پیشه است.
  • مراجعات جماعت ارباب رجوع آن محل کسب که از آن محل خرید کنند یا خدمات معین را دریافت کنند.
  • علامت تجاری که هویت تجارتخانه و کارگاه واقع در آن محل را بیان کند و موجب سهولت روابط با ارباب رجوع آن جاست.
  • نام تجاری که از اعیان است نه دیون.
  • پروانه کسب متصدی محل تجارت یا خدمات.
  • حقوق مالکیت صنعتی یا تجاری یا هنری یا ادبی.
  • ورقه اختراع که موجب حق انحصاری در بهره وری باشد.
  • علامت کارخانه بر محصول آن.
  • امتیازات ناشی از پاره ای از قراردادها مانند قرارداد بیمه.
  • حق استیجار محل.


سرقفلی واقعی چیست؟

 

پس از تصویب قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۵۶ به دلیل ایجاد  حق کسب و پیشه در املاک تجاری و ادامه اجباری عقد اجاره مطابق این قانون، برخی مالکان به این فکر افتادند که به جای انعقاد اجاره صرف که به مرور زمان منجر به ایجاد حق کسب و پیشه و نهایتاً انتقال آن تحت عنوان «سرقفلی» در عرف می‌شود، سرقفلی ملک تجاری خود را بدواً با گرفتن مبلغ قابل توجهی، با اجاره‌بهای جزئی ماهیانه واگذار نمایند که این شیوه به مرور رایج شد.

 

به طوری که مالکین به جای اجاره دادن ملک خود و گرفتار شدن با محدودیت‌های ناشی از این قانون، مبلغی را که تا حدودی نیز به قیمت ملک نزدیک بود از مستأجر می‌گرفتند – که بعضي مواقع خود این مبلغ را سرقفلی نامیده‌اند -و با یک اجاره‌بهای خیلی جزئی به اصطلاح سرقفلی ملک خود را واگذار می‌کردند و از آنجا که هیچ قانونی در خصوص سرقفلی وجود نداشت و قالب عقد انتقال سرقفلي به اجاره بيشتر شباهت داشت. از طرف دیگر حق کسب و پیشه حاصل از قانون روابط موجر و مستأجر نیز اغلب اوقات تحت عنوان «سرقفلی» منتقل می‌شد عرف و حتی مراجع قضائی با نگرش همسان به این دو مقوله حقوقی یعنی «سرقفلی واقعی» و «سرقفلی ناشی از حق کسب پیشه» با نادیده گرفتن تفاوت‌های زیر بنایی این دو عمل حقوقی، سرقفلی واقعی را که یک رابطه کاملاً اختیاری و عرفی مبتنی بر اراده طرفین بود، تحت شمول قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۵۶ که یک قانون امری است قرار دادند تا به این ترتیب سرقفلی عرفی که از سال‌ها قبل در روابط استیجاری اجتماع جاری بود شکل قانونی به خود بگیرد.

اشتراک گذاری Telegram Facebook WhatsApp Twitter

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *